Sosyal Medya ve Çerkesler


Bu makale 2014-12-08 22:02:03 eklenmiştir.
Raşa HALBAD

İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte sosyal medya da toplumun bütün kesimlerinde olduğu gibi biz Çerkeslerinde hayatının önemli bir parçası haline gelmiş durumda. Artık gerek sabit mekanda gerekse mobil olarak her yerde internet elimizin altında. 76 milyonluk Türkiye'nin yarısından fazlası sosyal medya kullanıcısı. Konumuz sosyal medyayı Çerkesler açısından değerlendirmek olduğu için bu temelden olumlu ve olumsuz etkilerine değineceğim.

Çerkesler, kendi kültürel ortamlarından koparılıp sürgün edildikleri yerlerde, baskın kültürler karşısında kendi kültürel değerlerini ya kaybetmişler ya da ciddi anlamda değişikliğe uğratmışlardır. Diğer kültürlerden bazı unsurları alarak kendi kültürlerine monte etmişler, sonuç olarak  ortaya karışık bir görüntü çıkmıştır. Daha önce yazdığım bir yazıda da belirttiğim gibi gelinlere kırmızı kuşak takılması, bir başka örnek Marmara yayında bulunan Abaza köylerindeki düğünlerde davul-zurna çalınması gibi.

Bu kültürel alış-veriş davranış kurallarımızda da değişikliğe neden olmuştur. Çerkeslerde, nasıl oturulup kalkılacağından tutun, yolda nasıl yürüneceği,  nasıl selam alıp verileceği, eve nasıl girilip çıkılacağı, gelenin gidenin nasıl karşılanıp, uğurlanacağı, nasıl hal hatır sorulacağı,  konuşmanın ve dinlemenin nasıl olacağına kadar bir kuralı vardır, bir usûlü, adabı vardır. Değerli büyüğümüz Bıc'Ra Saim Tuç'un kaleme aldığı bu adap ve usul ile ilgili bir kaç örnek vermek gerekirse;

"Konuşurken yüksek sesle, tehdit edervari konuşulmaz, el-kol haraketleri yapılmaz, biri konuşurken diğerleri susardı.

Selamlaşmada; küçük gelir, büyüğün elini iki eliyle tutar yada toparlanarak kendini büyüğüne hissettirir ve büyükte kendisini selamlayarak geçişirlerdi..

Yargılamalarda kullanılan üslûp ve tavır önemliydi; nazikâne bir tutum içinde bir nevi diploması dili kullanılırdı.

Üslûba, bütün bireysel ve toplumsal ilişkilerde, özellikle kadınlara karşı dikkat edilirdi.

Sadece sözlerin değil hareketlerin de etkili olduğu bilindiğinden, tavır ve davranışlara da anlamlar yüklenmişti.

Utanma hisleri gelişikti, hadlerini bilir, ayıp kazanmamak için kılı kırk yararlardı.

Başkalarının varlığına ve haklarına karşı da hassas ve müşfiktiler. Kimsenin onuru ayak altına verilsin istenmezdi.

Bir bayanın zorda bırakılmaması, onurunun kırılmaması toplumsal duyarlılıkların en önde geleniydi. Başkalarının yanında kadına güç gösterisinde bulunulmazdı."

gibi daha bir çok konuda örnekler sıralanabilir.

Sosyal medyanın Çerkesler açısından en önemli işlevi öncelikle ANAvatanla bağ kurma, orjinal aile isimlerimizi  kullanmamız dolayısıyla hem Türkiye'de hem ANAvatanda akrabalarımızı bulma, onlarla tanışma, haberleşme, yardımlaşma, aile bağlarını, ilişkilerini sürdürme şeklinde olmuştur. Bunun dışında bizi temsil eden kurumlarımızı takip edebilmek, örgütlenmek, kurumlarımızın yaptığı etkinliklerden, kayıplardan, cemiyetlerden haberdar olmak gibi olumlu bir diğer etkisindende bahsedebiliriz. Ancak; sosyal medya kullanımının bireysel anlamda psikolojik olarak kişileri etkilemesi nedeniyle, Xabze'nin davranış kurallarının uygulanmasında ciddi anlamda bir deformasyona, zaafiyete neden olduğununda altını çizerek belirtmemiz gerekir. Nedir bu psikolojik etkiler? Prof.Dr.Bengi Semerci şöyle tespit etmiş bu etkileri;

"Sosyal medya yüzsüzlüğü arttırıyor. Orada başka birisi olabiliyorsunuz.

Başkasıyla yüz yüze konuşurken söyleyemeyeceğiniz her şeyi orada rahatlıkla söyleyebiliyorsunuz.

Orada kimliksizleşmeye başlıyorsunuz."

Bu etkilerin, sosyal medya ortamında, yukarıda maddeler halinde örneklerini verdiğimiz  geleneksel davranış kurallarımızı etkilediği, olumsuz yönde değiştirdiği bir gerçek. Çerkeslere ait sayfalar ve gruplarda küfürlü konuşmalara, hanımlara karşı yapılan saygısızlıklara, toplumumuzun ileri gelen kanaat önderlerine karşı saygısız bir üslupla konuşmalara çoğumuz şahit olmuştur, başımızada gelmiştir. Hatta bizi temsil eden bir kurumda görev alanlara sosyal medya üzerinden yapılan hakaretleri şaşkınlıkla izledik.

Bunun dışında Facebook'ta son zamanlarda dahada yoğunlaşan "İlişkisi başladı" şeklinde kadın erkek arasında oluşan ciddi adımların ilanen duyurulması, afişe edilmeside yine bir zaafiyet göstergesidir. Geleneklerimize göre "Sevgi dillendirilmez, hissettirilirdi ve sevgi bir bakıma esirgemek demekti" .

Büyüğünden küçüğüne kadar geniş bir yelpazede yer aldığımız bu ortamlarda küçüklerimize de kötü örnek olduğumuzu unutmamalıyız.

Sürekli ne kadar asil ve soylu olduğumuzdan bahsederek kendimizle gurur duyarken, soyluluğun, sahip olduğumuz değerleri korumak, daha iyiye, ileriye taşımak için çabalamak, topluma, insanlara faydalı olmak yani erdemli olmak olduğunuda unutmamalıyız.

Bu hızlı değişimlere, dönüşümlere olumsuz etkilenerek ayak uydurmak zorunda değiliz. Sosyal medyanın halkımız için olumlu katkılarını alırken kendi özümüzü de kaybetmemeliyiz. Xabze'nin genel davranış kurallarını sosyal medya ortamındaki ilişkilerimizde de kullanmalıyız.

Kurumlarımızın bu konuda seminerler, konferanslar yapması, yine sosyal medya kanalıyla yapacagı bilgilendirme ve paylaşımlarda konuyu gündemde tutması, bu olumsuz gidişin engellenmesi yönünde katkı sağlayacaktır diye düşünüyorum.

Son olarak Prof. Şemsettin GÜNALTAY'ın  bir açıklamasını hatırlatarak bitirelim:

"Her hangi bir toplum, yabancı unsurlarla karşılaşmakta sakınca görmezse, incelemeden ve araştırmadan yabancı adetleri, gelenekleri, görenekleri hemen kabullenirse, kendi toplumunun bünyesinde ateşli bir hastalığın hummasını yine kendi yaratır. Yabancı unsurların, temel unsurlara yaptığı etkiler, ilk zamanlarda pek hissedilmez gibi görünür. Garip bir hoşgörünün içinde yerleşir. Sonra da milli olanakları, milli yetenekleri yer, bir sorumsuzluk ve bir "neme lazımcılık" havası yaratır. Temel binadaki (yapıdaki) unsurlar böylece gevşer. Soy, kültür ve milleti millet yapan ana bağlar çözülür. Korkunç bir iflas başlar. İşte en tehlikelisi de budur."

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
hepsi yalan
Ali 2015-01-06 21:08:19
hepsi yalan, doğrusu tersten okumanız yeterliii
Toplam 1 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
ÇOK OKUNANLAR
SON YORUMLANANLAR
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Arşiv Arama
- -
Anket
İktidar partisinden memnun musunuz?
Fena Değil
Güzel
İdare eder
Kötü
Çok kötü

Hızlı Muhabir
© Copyright 2013 Hızlı Muhabir. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Galatasaray
Fenerbahçe
Basketbol Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Recep T. Erdoğan
Devlet Bahçeli
Kemal Kılıçdaroğlu
AKP Haberleri
EĞİTİM
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
A.Ö.L.
Eğitim Portalı
DÜNYA
Avrupa Haberleri
Amerika Gündemi
Suriye İç Savaş
Arıkan Meselesi
MAGAZİN
MAGAZİN